Przydatne informacje

TERAPIA PSYCHOMOTORYCZNA WG PROCUS I BLOCK

ORGANIZACJA, PRZEBIEG I UZASADNIENIA TERAPEUTYCZNE

Terapia psychomotoryczna, prowadzona w Polsce pod kierunkiem dr Zofii Kułakowskiej - neurologa, specjalisty rehabilitacji neurologicznej dzieci - realizuje model rehabilitacji opracowany przez Marcele Procus i Michelle Block w Belgii.

Terapia psychomotoryczna wg Procus i Block mieści się w nurcie terapii integracyjnych; stymuluje rozwój wielu funkcji ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza w zakresie wzajemnego ich sprzężenia i integrowania. Dlatego służy ona likwidowaniu różnego rodzaju patologii i zaburzeń: ruchu, koordynacji wzrokowo-ruchowej, zachowania, emocji, pamięci, uwagi, mowy, czytania i pisania.

W modelu terapii psychomotorycznej, wypracowanym przez Marcele Procus i Michelle Block fundamentalne jest założenie, że "przez usprawnienie ciała, osiągnięcie ruchu dowolnego (tj. celowego) dziecko dochodzi stopniowo do panowania nad sobą, a to prowadzi do lepszego posługiwania się pamięcią, rozumowaniem i mową".

W terapii tej stymulacja do czynności interaktywnych polega na ćwiczeniach ruchowych w kontekście organizacji w przestrzeni i w czasie oraz na werbalizacji tych czynności w korzystnej sytuacji emocjonalnej.

Terapia przewiduje odbywanie przez okres 3-6 miesięcy kolejnych sesji (30-35 zajęć 2 razy tygodniowo, po półtorej godziny) w małej grupie rówieśników (3:-6 dzieci). Ułatwia to proces uświadamiania sobie przez dziecko obrazu własnego ciała, przez porównanie, nieraz naśladownictwo (imitację pozycji), lub współzawodnictwo. Taka mała grupa dzieci, ćwicząca z dwiema osobami dorosłymi (jeden rehabilitant i jeden logopeda lub psycholog) powala na obserwację cech osobowości dziecka, jego relacji z otoczeniem i daje okazję do ich ewentualnej korekty. Zachowanie dziecka jest monitorowane w odniesieniu do stopniowego uzyskiwania własnej tożsamości i wypracowywania schematu ciała. Niektóre z tych dzieci po raz pierwszy doświadczają wyraźnego stawiania granic a także poczucia satysfakcji z wykonanego polecenia. Prawie wszystkie dzieci biorące udział w tej terapii zaczynają odczuwać chęć i przyjemność z porozumiewania się z innymi dziećmi w atmosferze zabawy i intensywnego współdziałania.

Motywacja dziecka kształtuje się dzięki osiąganiu sukcesu.

Jednym z ważnych elementów tej metody, która dostosowuje możliwości dziecka do nowych etapów jego dojrzałości, jest powtarzanie tego samego planu ćwiczeń podczas każdej z około 30 sesji. Służy to tworzeniu się struktury w czasie i antycypacji zdarzeń. Antycypacja prowadzi do lepszej kontroli emocji, obniżenia lęku, a przez to, do zmniejszenia nadpobudliwości, psychoruchowej, agresywności, lepszej akceptacji sytuacji stresogennych. Zajęcia te są zrozumiałą dla dziecka okazją do nauki nowych i skutecznych strategii funkcjonalnych.

Terapia ta cieszy się coraz szerszym zainteresowaniem zarówno wśród rehabilitantów, logopedów, psychologów, jak i rodziców dzieci z zaburzonym rozwojem. Organizowane są szkolenia warsztatowe. W wyniku tego stopniowo wzrasta liczba ośrodków, w których można skorzystać z tej terapii, o ile jest ona zalecana przez lekarza.

Co to jest  dysharmonia rozwojowa?

Są to zaburzenia funkcjonowania, których podłożem jest minimalne zaburzenie czynności mózgu, spowodowana nieprawidłowością w dojrzewaniu mózgowych struktur integracyjnych (między innymi odpowiadających za funkcję somatognozji, mowy i zachowania) albo/i mikrouszkodzeniem mózgu.

"Pojęcie minimalnego zaburzenia czynności mózgu (minimal brain disfunction  MBD) dotyczy niewielkich zaburzeń funkcjonowania dziecka w środowisku. Ich źródłem są prawdopodobnie dyskretne uszkodzenia strukturalne lub raczej dysfunkcje w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, często trudne do stwierdzenia w rutynowym badaniu podmiotowym oraz w badaniach obrazowych OUN. Objawy kliniczne mogą być określone jako łagodne objawy neuropsychologiczne . W równym stopniu, jak od rodzaju dysfunkcji, zależą one od wieku dziecka, to znaczy  od procesu dojrzewania mózgu. Wyraźne objawy pojawiają się między drugim a siódmym rokiem życia.
Ten zespół jest zaliczany do patologii funkcji integracyjnych  mózgu.

Najczęściej dzieci  z minimalnym zaburzeniem czynności mózgu mieszczą się w normie intelektualnej, a mimo to funkcjonują anormalnie (...)."
Sposobem  zaradzenia negatywnym skutkom tych zaburzeń w życiu dziecka jest dobra diagnoza i prawidłowa terapia w odpowiednim momencie życia dziecka.

Konsekwencją braku diagnozy i odpowiedniego leczenia są między innymi trudności wieku szkolnego. Dziecko ma trudności z przystosowaniem się do życia w rodzinie, w szkole i w społeczeństwie. Zaburzenia zachowania mogą prowadzić z wiekiem do nerwic i zaburzeń osobowości (...).

Jaka jest skala problemu?

Problem minimalnych zaburzeń czynności mózgu jest znaczący z punktu widzenia społecznego. Według Dyspraxia Foundation z 1998 r. to schorzenie definiowane jest jako uszkodzenia i niedojrzałość organizacji ruchu z problemami sprzężonymi mowy, percepcji i myśli . W opracowaniu tym stwierdzono, że problem dotyczy ok.10% populacji i oceniono, że w każdej klasie jest co najmniej jedno dziecko, które wymaga pomocy.